دسته‌بندی موضوعی
 

مروری بر مشاوره‌ی ازدواج و خانواده درمانی

مروری بر مشاوره‌ی ازدواج و خانواده درمانی
برای تصویر بزرگتر کلیک نمایید
قیمت: 0 تومان

مشاوره‌ی ازدواج و خانواده‌درمانی

 

فصل اول ازدواج

تعریف

اهمیت ازدواج

دلایل ازدواج

اهداف ازدواج

ملاک‌ها و شرایط ازدواج:

الف شرایط فردی

ب ملاک‌های ازدواج

یافته‌های تحقیقاتی درباره‌ی ملاک‌های ازدواج

جایگاه و نقش رشد در ازدواج

رابطه ملاک‌های گزینش همسر با موفقیت در زندگی زناشویی:

عشق مصاحبت انتظارات واقع‌بینانه همسان همسری یک قاعده‌ی جهانی

 

 بُرگِس و والین:

   عوامل تعیین کننده در انتخاب همسر:

1-      همجواری

2-      تصویر ذهنی از همسر ایده‌آل

3-      تصویری روشن از والدین و کیفیت زناشویی آنان

4-      گرایش به انتخاب همسری همگون

5-      نیازهای شخصی

 

از نظر اجتماع:

میزان پایبندی و خصوصیات مذهبی زن و مرد

پیشینه خانوادگی

شیوه رفتار و زندگی طی دوران جوانی

هدف فرد از ازدواج

میزان شرکت و فعالیت در زندگی اجتماعی

ارتباطات با خانواده‌ی خود

 

عوامل گزینش همسر:

عامل جغرافیایی

سن

تشابه فرهنگی

توانایی ذهنی

اعتقادات مذهبی

منش (تمایل انسان به گزینش همسری با تناسب و سنخیت در همه‌ی زمینه‌ها پذیرفته شده جز در قلمرو خلق و خو که بسیاری بر ناهمسانی همسر تکیه دارند)

در ازدواج ها در ایران همسریابی با گزینش همسر، دو موضوع جداگانه است.

دو راه معقول:

1-      پیشنهاد والدین و انتخاب از سوی جوان

2-      انتخاب جوان و مشورت با والدین

 

ازدواج های موفق 4 نیاز اساسی را برآورده می‌کنند:

1-      نیازهای جنسی زن و مرد

2-      ارتباط و تعامل توأم با تفاهم و در موقعیت‌های گوناگون ستایش و قدردانی از یکدیگر را ابراز می‌کنند.

3-      تشویق همدیگر جهت رشد و شکوفایی

4-      هم  به همدیگر عشق و محبت دارند و هم به ازدواج و حفظ بنیاد خانواده

 

عوامل اختلال در سازگاری زناشویی:

1-      زن و مرد به فاصله‌ی کوتاهی پس از یک فقدان عظیم و از دست دادن یک فرد مهم و معنی‌دار در زندگی، اقدام به ازدواج نموده‌اند.

2-      هدف آنها فاصله‌گرفتن از خانواده‌ی خودشان است.

3-      تفاوت‌هایی زیاد در زمینه‌ها و سابقه‌ی خانوادگی زن و مرد

4-    زن و مردی که هر دو از داشتن خواهر و برادر و گرمای خانواده محروم بوده‌اند.

5-      زن و مرد از نظر فیزیکی، مالی یا عاطفی به شدت به خانواده‌ی خود وابسته باشند.

6-      زن و مرد به خانواده‌های هم یا یکی از خانواده‌ها، بیش از حد نزدیک یا وابسته یا نفرت داشته باشند.

7-      قبل ار بیست‌سالگی یا پس از سی سالگی اقدام به ازدواج کنند.

8-      آشنایی آنها قبل از ازدواج، کمتر از شش ماه بوده، یا بیشتر از سه سال نامزد باشند.

9-     مراسم عروسی بدون حضور خانواده یا دوستان طرفین انجام شده باشد.

10-    بارداری زن در طول دوره‌ی نامزدی یا اولین سال ازدواج

11-   یکی از زوجین نسبت به والدین یا خواهران و برادران خود، بدبین باشد.

12-    یکی از زوجین دوران کودکی یا نوجوانی دردناکی را گذرانده باشد.

13-  الگوی ازدواج در زندگی خانوادگی یکی از زوجین بی‌‍ثبات و ناامن باشد.



فصل دوم خانواده

نظر اسلام:   برای تحکیم خانواده:   ایمان -  اخلاق

قرآن کریم: سوره بقره آیه 187  : زنان برای شما لباس و شما برای آنها لباس هستید.

خانواده از دیدگاه ادیان:

رُهبانیت یکی از رسوم آیین مسیحیت است.

 

پیدایش و تحول خانواده در جهان

ویژگی‌های جامعه از نظر روانشناسان:

1-      نهادی بودن: خانواده جزئی از نظام کلی جامعه است.

2-  تکامل‌گرایی: خانواده مسیر ارتقا و تعالی را پشت سرهم طی می‌کند:

   از         اختلاط آزاد که برای ارضاء غرایز است

  بعد     خانواده‌ی هم‌خون که قرارداد زوجیت و مشروعیت اجتماعی دارد

  سپس   خانواده‌ی امروزی یا هسته‌ای، که به والدین و فرزندان اختصاص دارد.

شکل‌های مختلف خانواده:

الف خانواده زیستی یا زن و شوهری

ب- خانواده‌ی مرکب در یک خانه مانند خانواده‌ی چند زنی

پ- خانواده‌ی گسترده: درون آن چند نسل با هم زندگی می‌کنند.

ت- خانواده‌ی پدرسالار: مرد حکومت می‌کند و نشان‌دهنده‌ی حکومت مردان در جامعه است.

ث- خانواده‌ی مادرسالار: تصمیمات مهم و سیاست‌گذاری در خانواده برعهده‌ی اوست.

 

خانواده به عنوان یک سیستم

بر اساس تعریف سیستمی « فرینچ »: قوانین همه‌ی سیستم‌ها در آن است.

1-      تمامیت: کارکرد کل خانواده بیشتر از مجموعه‌ی تک تک افراد است.

2-      تغییرپذیری: افراد آن از ابعاد مختلف جسمی، روانی و ... تغییرات مداوم دارند.

3-      خود نظمی: از درون مراقبت می‌شود و یک ثبات نسبی دارد.

آلپورت می‌گوید: خانواده ماجرای پیچیده‌ای از عناصر یا افراد است که پیوسته در تعامل متقابل با یکدیگرند.

نقش‌ها در خانواده بر اساس ویژگی‌های درونی مانند سن یا جنس فرد صورت می‌گیرد مانند نقش‌های پدر، مادر، پسر ...

کارکردهای خانواده:

ابعاد مختلف دارد: اقتصادی اجتماعی فرهنگی روانی جسمانی اعتقادی اخلاقی

اثرات کارکردهای خانواده در اجتماع

الف مسوولیت‌ها در جامعه

ب- پدیده های رفتاری:

1-      اضطراب   2 -  تغییرپذیری   3-  نقش فرد مشکل دار در خانواده    4- قدرت

 

خانواده مثل همه‌ی سیستم‌ها توسط دو پدیده‌ی مهم اداره می‌شود:

الف ثبات نظم و قابلیت پیشگویی کافی

ب- حرکت‌های پویا از داخل به خارج و خارج به داخل خانواده

 

خانواده‌ی نامطلوب طبق نظر کارشناسان خانواده در کنگره‌ی جهانی مشاوران در سال 1990:

- عدم تامین نیازها

- عدم ارضا

- سرکوبی احساسات

- بیماری ارثی

- وابستگی

 

انواع خانواده با کارکرد نامطلوب:

1- وابسته به الکل - مواد مخدر - داروهای شیمیایی

2- مبتلا به اختلالات عاطفی یا مزمن روانی

3- کودکان در آن خانواده‌ها از نظر جسمانی، روانی یا جنسی مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرند.

4- دارای سیستم‌های بسته و شدیداً مراقبت‌شده

 

خانواده یک سیستم عاطفی:

  پدیده‌های ضروری برای کارکرد عاطفی خانواده:

     - وفاداری

     - اتحاد

     - رویا (در روابط عاطفی زیاد)

     - افسانه‌ها

     - ارتباطات

     - بی‌مانندی و متمایز بودن از دیگران

 

برای یک شخص دو دوره‌ی مهم در متمایز شدن از دیگران وجود دارد:  1- بین 2/5 تا 5 سالگی    2 - بین 13 تا 15 سالگی

 

یکی از روش‌های مهم مقابله با اضطراب در خانواده این است که دو فرد توجه خود را به نفر سوم معطوف کنند: مثلث‌سازی

 

مراحل چرخه‌ی زندگی خانوادگی:

1- مستقل شدن نوجوان

2- زوج‌های جوان

3- خانواده با فرزند خردسال

4- خانواده‌ی دارای نوجوان

5- خانواده دارای بزرگسال جوان

6- خانواده در اواخر دوره‌ی زندگی

 

هیل و راجرز   بر اساس سه نکته

1- سن بزرگترین فرزند

2- میزان انتقال و یا تغییر لازم در پاسخ به نیاز‌های تکمیلی

3- تغییرات در اهداف و جهت‌گیری‌های خانواده

                                 

در هفت مرحله طبقه‌بندی کرده‌اند:

1- زوج جوان بدون فرزند

2- خانواده با فرزندان زیر 5 سال

3- خانواده با فرزندان در سن دبستان

4- خانواده دارای فرزندان نوجوان ( 18 - 13 سال )

5- خانواده دارای فرزندان جوان ( 19 سال به بالا )

6 - خانواده در آشیانه‌ی خالی

7- خانواده در دوره‌ی بازنشستگی و ازکار افتادگی ( سنین 70 به بالا )

 

فصل سوم: مشاوره‌ی ازدواج

ملاک‌های مشاوران ازدواج: توسعه‌ی دانش فنی و مهارت در مبانی مشاوره ( فردی - گروهی - شغلی - بین فرهنگی )

تاکید بر مشاوره‌ی فردی ازدواج  و سیستم‌های خانواده

تاکید مفهومی بر سیستم‌های خارج از خانواده

آموزش‌های بالینی

ادغام روش‌های مشاوره فردی و رویکردهای سیستمی

 

طلاق و عوامل آن:

1- اجتماعی: جایگزینی‌های غلط در ازدواج: ازدواج‌های قراردادی، ازدواج‌های گروهی، ازدواج با هم‌جنس، روابط باز و آزاد

2- فردی: ادراک نادرست و انتظارات غیر واقع‌بینانه مانند:

- عشق باید ثابت و پیوسته و سرشار از هیجان باشد.

- همسرم باید افکار و احساسات مرا پیشگویی کند.

- همسرم هیچگاه نسبت به من عصبانی و پرخاشگر نمی‌شود و پیوسته زندگی شادی خواهیم داشت.

- اگر واقعاً مرا دوست دارد، باید همه‌ی نیازهای مرا برآورده کند.

 

3- عوامل ارتباطی

رویکردهای مشاوره و درمان زناشویی:

1- رویکرد مستقیم

2- رویکرد تفسیری

3- رویکرد حمایتی - کنترلی

 

فصل چهارم: خانواده درمانی

نظریه شناخت‌درمانی - نظریه عاطفی، عقلانی - نظریه‌ی روان تحلیلی - نظریه‌ی سیستمی - نظریه‌ی رفتاردرمانی - نظریه‌ی مراجع‌محوری

 

سایر نظریه‌های خانواده‌درمانی: سیبرنتیک ( مانند یک سیستم گرم‌کننده‌ی مرکزی که با ترموستات کنترل می‌شود ) - نظریه‌ی ارتباطات ( ترکیب معانی - اعمال)

اصول حاکم بر دیدگاه سیستمی خانواده:

  1- کلیت

  2- رابطه

  3- مقررات خانواده

  4- تامین نیازهای خانواده

 

جذبه‌ی خانواده   -  چرخه‌ی جذبه در خانواده

 

بحران در خانواده:

الف - شیوه‌های مطلوب مقابله با بحران:

پذیرش صریح عامل استرس‌زا - خانواده به‌عنوان کانون مرکزی مشکل

 

حل مسئله با تاکید بر   درمان - شکیبایی زیاد - بیان آشکار و صریح تعهد و محبت - استفاده از روابط باز و کارآمد - پیوند و همبستگی شدید خانوادگی - نقش‌های انعطاف‌پذیر خانوادگی - استفاده از منابع کارآمد - نبود خشونت - پرهیز از پناه بردن به مواد کمکی و مخرب

 

فصل پنجم: آموزش و مشاوره‌ی خانواده

 

    ...

 

 ***

 

در کتاب عوامل ایجاد فشار روانی در خانواده

 

7 مورد به‌عنوان ایجادکننده‌ی فشار روانی آورده شده است:

» مرگ فرزند

» قتل یکی از اعضای خانواده

» آسیب دیدن والدین

» آسیب‌دیدگی فرزندان

» سوء استفاده‌ی جنسی از همسران ( قبل از ازدواج )

» ناباروری یکی از زوج‌ها

» از کار افتادگی والدین مسن

نوشتن نظر
نام شما:


نظر شما: نکته: کد HTML مجاز نیست!

رتبه: بد            خوب

کد نمایش داده شده را تایپ نمایید: